martes, 16 de agosto de 2016

Los orígenes de Villafrechós y los primeros Rodríguez en la villa

El municipio de Villafrechós nació durante la repoblación de la Tierra de Campos, región natural en la que está enclavada y que comprende parte de las provincias de Valladolid, Palencia, Zamora y León. Durante los siglos VIII y IX los reyes de Asturias reconquistaron esta zona de España que estaba bajo el dominio islámico. En estos años los monarcas asturianos entregaron las tierras recuperadas, para ser repobladas, a los cristianos hispanovisigodos refugiados en las montañas del norte y a los cristianos mozárabes (el término significa arabizado) huidos del reino de Toledo.



En la repoblación de la comarca terracampina tuvieron especial relevancia estos segundos. Muchos de los nombres de las poblaciones de la zona tienen claros recuerdos de aquellas fundaciones llevadas a cabo por destacados personajes mozárabes: Villavicencio (Villa de Vicencio), Villaconancio (Villa de Conancio), Villabrágima (Villa de Ibrahim, nombre arabizado), Medina de Rioseco (medina en árabe significa ciudad, Ciudad del Río Seco), La Mudarra (antiguamente llamada Villa Mudarra, Villa de Mudarra, nombre árabe),… y Villafrechós, que en origen se llamó Villa Fructuoso o Villa Fructuosa (Villa de Fructuoso).

El primer dato que existe de la familia Rodríguez en Villafrechós, lo tenemos en un documento guardado en el monasterio leonés de Santa María de Carbajal. Se trata de una cesión de tierras realizada en el año 1206 a dicho cenobio por una de las monjas. Entre los testigos se encuentra el nombre y la firma de Guterrius Roderici de Villa Fructuosa, que traducido al castellano actual equivaldría a Gutierre Rodríguez de Villafrechós (1).
Monasterio de Santa María de Carbajal, en León



El texto completo de dicho documento es el siguiente:

Sub era Ma CCa XLa IIIIa, et mense septembrio. In Dei nomine.

Notum sit ómnibus hominibus tam presentibus quam futuris quod ego, domna Al / doncia Froilaz, abbatissa de Carualiar, una cum consensu tocius conuentus, damus et concedimus uobis, domno Roderico Petri de Uilla Lobos, et uxori uestre, domne Taresie / Froile, ad tenendum in prestimonium habemus et habere debemus, scilicet, in Uilla emer et in / Secos et in Golcasis, solaribus, uasallis, ortis, terries, uineis, pratis, pascuis, molendinis, / areis, arboribus, montibus, fontibus, exitu et regress, et cum diuisa. Hanc hereditatem damus uobis ut populetis eam et amplificetis et defendatis, et non uendatis neque / uppeignoretis, nec aliquot modo alienetis, et unoquoque anno detis moasterio Sancte Marie de Carualiar XLa stopos de pane per tercias: terciam partem de / tritico et terciam partem de centeno et terciam parte de ordeo, et duos uizneros de lino. Et ego, Rodericus Petri de Uilla Lobos, una cum uxore mea, Taresia Frolaz, / pro tanto amore et beneficio quod accepimus de uobis et iam dicto monasterio Sancte Marie de Carualiar, damus firmiter et concedimus in perpetuum, iure hereditario, iam / dicto monasterio Sancte Marie de Carualiar, tota nostra hereditate quam habemus uel habere debemus ex parte matris mee, domne Constancie, in Uilla Emer et in Secos et / in Golpeliar et in Ualle de Sabugo, cum ómnibus directuris et pertinenciis suis, scilicet, cum casis, solaribus, uassallis, ortis, terris, uineis, arboribus, pratis, pascuis, molen / dinis, montibus, fontibus, areis, cum introitu et exitu et regressu, et cum diuisa, tali pacto, quod teneamus eam de uestra manu in tota uita nostra, cum alia superius nominata; post / obitum uero nostrum predicte hereditates, sicuti inuente fuerint, libere et quiete, absque omni contradictione, in pace remaneant monasterio Sancte Marie de Carualiar.

Qui presentes fuerunt:
Ramurus Frolaz
Didacus Frolaz
Iohannes Martini, presbiter
Fernandus Martini de Riero
Petrus Barua
Gracias Martini
Adefonsus Roderici
Martinus Roderici de Quinnones

Gracias Cornelii
Grasias Uermudi
Nunus Petri
Guterrius Roderici de Uilla Fructuosa
Fernandus Bacon
Uelascus Bacon
Guterrius Garcias
Petrus Roderici
Fernandus Sancii
De Uilla Ermer: Dominus Fernandus, presbiter
Domnus Matheus, presbiter
Petrus Martini
Domnus Geruasius
Iohannes Sancii
Iohannes Burgala
Iohannes Rubeus
Domnus Nichola

Isidorus Geruasii
Ciprianus
Domnus Stephanus
Dominicus Michaelis
Petrus Roderici
Dominicus Laurenti et totum concilium confirmat
Domnus Leonardus, canonicus
Petrus, notuit
_________________________________________________________________________________

(1) Colección fuentes y estudios de la Historia Leonesa. Tomo 87. Colección documental del Monasterio de Santa María de Carbajal (1093-1461). Santiago Domínguez Sánchez. Caja España de Inversiones y Archivo Histórico Diocesano de León. Madrid, 2000. Pág. 159-160. 

No hay comentarios:

Publicar un comentario